خانبابا مشار
522
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
اشعار . ولى نمىگويد اشعار خود اوست يا اشعار غير او از شعراى ايرانى يا هندى كه به فارسى شعر گفتهاند ) ما بقى همه به زبان اردو است . كه در ايران چندان خواننده ندارد حتى ( شعر العجم ) او در تراجم شعراى ايران در چهار جلد و آن نيز به زبان اردو است . ولى خوشبختانه دو جلد آن بتوسط سيد محمد - تقى فخر داعى گيلانى به زبان فارسى ترجمه شده است و جلد اول آن در سنهء 1316 و جلد دوم آن در همين سال جارى در طهران بطبع رسيده است . صاحب ترجمه در سنهء 1274 ق - 1857 م در اعظمگره متولد شده و بعد از تحصيلات علوم اسلامى از فقه و حديث و غيره و آموختن زبانهاى عربى و فارسى در سنهء 1300 ق به سمت معلمى زبانهاى عربى و فارسى در مدرسهء عليگره منتصب گرديده و در سنهء 1303 ق سفرى بخاورميانه كرده و در بلاد سوريه و مصر و استانبول و بيروت و بيت المقدس مدتى سياحت نموده و سپس در سنهء 1314 ق از جانب نظام حيدرآباد بوظيفهء مدير ادارهء علوم و فنون شهر مزبور منصوب گشت و از اين ببعد بواسطهء اطلاعات وسيعى كه از علوم اسلامى و ادبيات السنهء ثلاثهء اردو و عربى و فارسى اندوخته بود همچنان از شغلى به شغلى و از منصبى بمنصبى از مشاغل علمى و ادبى منتقل گرديد و تلامذهء بسيارى از اطراف پيرامون او گرد آمدند . تا بالاخره در بيستم ذىالحجهء 1332 ق داعى حق را لبيك گفت و سن او در اين وقت پنجاه و هفت سال بوده است . ( مجلهء يادگار ، سال 5 ، شمارهء 3 ، ص 52 )